تبلیغات
اللهم عجل لولیک الفرج و سهل مخرجه - داد و ستد سنتی و الكترونیكی سهام

داد و ستد سنتی و الكترونیكی سهام

نویسنده : MohoMo دوشنبه 23 دی 1392 00:33  •    ارسال شده در: بورس و اوراق بهادار

نقش فن‌آوری اطلاعات در بازار سرمایه ایران 
مقدمه 


از سال 1409 میلادی میدانهای مبادله کالا، پول و سایر وسایل پرداخت در «بورژ»[1]مرکز فنلاند بوجود آمد. صرافان همه روزه در میدان « توبوئرس»[2] در مقابل خانه ی بازرگان معروف «واندر بورس» برای دادوستد پول و جمع می شدند به همین مناسبت این گروهها اختصارا نام بورس را گرفتند. اولین بورس واقعی در سال 1460 در بلژیک راه اندازی شد و پس از آن در سایر کشورها نیز راه اندازی شد. بورس اوراق بهادار تهران در سال 1346 تاسیس گردید، این سازمان از پانزدهم بهمن ماه آن سال فعالیت خود را با انجام چند معامله بر روی سهام بانك توسعه صنعتی و معدنی آغاز كرد. و در نهایت داد و ستد الكترونیك سهام در ایران در تاریخ 24/9/82 توسط بانك توسعه صادرات به اجرا درآمد تا فاصله بین ما و تكنولوژی روز را كمتر نماید.[2]

سهام
هم به معنای بخشی از دارایی های یك شركت یا كارخانه است. دارنده سهم به همان نسبتی كه سهام در اختیار دارد در مالكیت شركت یا بنگاه تولیدی شریك است. [2]

بورس
در واقع بورس اوراق بهادار یک بازار رسمی است که دارندگان پس اندازهای راکد می‌توانند محل نسبتا مناسبی را برای سرمایه گذاری جستجو كنند.خرید و فروش سهام تنها از طریق كارگزاران بورس اوراق بهادار امكان پذیر است این افراد واسطه كه خبره بازار هستند به نوعی به سرمایه گذاران خدمات مشاوره ارائه می دهند كه توام با هوشمندی، سرعت عمل، صداقت و امانت داری است. در این میان سود سهام به دوصورت كوتاه مدت و بلند مدت عاید مشتری می شود كه سود كوتاه مدت از طریق خرید سهام و فروش به موقع آن و سود بلند مدت پس از پایان سال مالی شركت و طبق قانون تجارت حداكثر 8 ماه پس از تاریخ مجمع به مشتری تعلق می گیرد. در بازار بورس قیمت سهام تحت تآثیر عوامل درونی یعنی وضعیت شركت هایی كه سهام آنها در بورس مورد معامله قرار می گیرد مانند تغییرات در وضعیت هیآت مدیره، وضعیت مالی شركت و سیاست های مالی همچنین عوامل بیرونی مانند عوامل اقتصادی و سیاسی كشور قرار می گیرد. [2]

بررسی وضعیت به كار گیری فن آوری اطلاعات در برخی از بورس های جهان

الف- بورس توكیو

معاملات سهام در بورس توكیو به دو روش 1- معامله سهام در تالار بورس 2- از طریق سیستم معاملات كامپیوتری ( cores)[3] انجام می شود. 

روش اول دقیقاً همانند روش سنتی دادو ستد سهام در بورس تهران می باشد كه در ادامه به شرح آن می ‌‌‌‌‌‌‌پردازیم.در روش دوم كه از طریق سیستم معاملات كامپیوتری می باشد شركتهای كارگزاری عضو در دفتر مركزی خود یك ایستگاه مرتبط در اختیار دارند.این ایستگاهها برای فرستادن دستورات فروش و خرید و دریافت نتیجه معاملات و اخذ پاسخ در خصوص موقعیت دستورات و معاملات به كار برده می شوند. كارگزار در اطاق معاملات سهام در بورس توكیو با استفاده ازكامپیوتر دستورات خرید و فروش را بر روی صفحه نمایش مقابله می نمایند. در اینجا نیز كاركنان بورس از طریق ایستگاه كامپیوتر ی خودشان كه در اطاق معاملات سهام قرار دارد با استفاده از كامپیوتر معاملات را مورد نظارت قرار می دهند. این سیستم بطور قابل ملاحظه ای زمان بین دریافت دستور و گزارش معامله را كاهش داده و موجب سهولت معاملات و افزایش قابل ملاحظه خدمات ارایه شده به مشتریان گردیده است.

قابل ذكر است مشتریان درخواست خرید یا فروش خود را از طریق اینترنت به كارگزاران خود اعلام می كنند. 
ب- بورس كره 

ر بورس كره دو نوع روش برای معاملات اوراق بهادار وجود دارد كه 95% معاملات به روش كامپیوتری و 5% به روش سنتی انجام می گیرد.

1- در روش كامپیوتری وقتی مشتری دستور خود را صادر می كند كارگزار اطلاعات را به كامپیوتری كه به بورس و همچنین به كامپیوتر مركزی موسسه كارگزاری متصل است می دهدو دقایق بعد دستورات انجام شده و معامله ثبت می شود و كارگزار نیز این امر را به اطلاع مشتری می رساند. 

2- در روش سنتی كه برای معاملات كوچك هنوز از این روش استفاده می شود وقتی دستور مشتری به كارگزار می رسد موسسه كارگزاری این دستور را به نماینده خود در سالن معاملات توسط كامپیوتر اطلاع می دهد به محض وصول دستور نماینده در سالن این دستور را به كارمند بورس می برد و اوپس از ممهور نمودن ساعت رسید آنرا روی برگ سفارش ثبت می نماید بعد از این كارمند بورس تمام سفارشات رسیده را دستی بر مبنای اصول حراج تطبیق می نماید. [6 ]


ج- بورس سنگاپور 

سیستم معاملات بورس سنگاپور(Clob )كه در سال 1989 بكار گرفته شد سفارشات سرمایه گذاران توسط كارگزاران آنها به ترمینالهای تحت سیستم كامپیوتری مایكروكامپیوتر كه به سیستم كامپیوتر مركزی بورس وصل می باشد منتقل می شود سفارشات دراین سیستم تطبیق داده می شود و تایید به صورت اتوماتیك به كارگزاران ارسال می گردد.

این سیستم برای هر شركت كه سهام آنها معامله می شود یك دفتر سفارشات نگهداری می كند و سفارشات خرید و فروش را تطبیق می دهد. هر سفارش در دفتر سفارشات یك قیمت محدود دارد این قیمت برای خرید بالاترین و برای فروش پایین ترین كه در آن معامله صورت می گیرد می باشد.سفارشات در این سیستم بر مبنای قیمت و سپس اولویت زمانی نگهداری می شوند. [6 ]

بازار بورس ایران از داد وستد سنتی تا داد و ستد الكترونیكی

الف- داد و ستد سنتی سهام در ایران 

دادو ستد سنتی سهام در ایران از سال 1346 در بورس تهران آغاز شد.[1]در این روش فرد متقاضی خرید پس از انتخاب سهم مورد نظر خود و همچنین كارگزار مورد اطمینان خود به هر میزانی كه می خواهد سهم خریداری كند به شماره حساب اعلام شده توسط كارگزار مربوطه پول واریز می كند. درصورتیکه فرد برای اولین باراست كه برای خرید سهام اقدام می کند و قبلا کدی برای وی در سازمان بورس باز نشده است كارگزار فتوكپی شناسنامه او را جهت تهیه كد مطالبه كرده و سپس فرم خرید سهام را در اختیار وی قرار می دهد.از این پس فرد مربوطه با كد مورد نظر شناخته می شود. کار گزار پس از آماده شدن کد در اولین فرصت دستور خرید را در سیستم معاملات سازمان بورس وارد می کند. دستور خرید در قسمت خرید سهام انتخاب شده درج خواهد شد. توجه نمایید که ثبت دستور خرید در سیستم معاملات به معنای انجام معامله نیست بلکه تنها تقاضای خرید را در سیستم مشخص می کند و انجام معامله با توجه به تقاضا یا تقاضاهای فروش انجام خواهد شد، در صورتیکه اولا سهام مورد نظر دارای تقاضا برای فروش باشد و ثانیا توافق بر قیمت هر سهم بین خریدار و فروشنده حاصل شود معامله به صورت خودکار توسط کامپیوتر انجام می شود در غیر این صورت معامله انجام نخواهد شد.

در صورتیكه درصوتیکه معامله انجام پذیرفته باشد اعلامیه خرید که در آن جزئیات معامله انجام شده، شامل تعداد سهم خریداری شده، قیمت هر سهم و کسور مربوطه مشخص شده است صادر می گردد. در معامله خرید کسور مربوطه مجموعا 75/0 %(هفتادو پنج صدم درصد) می باشد که 5/0% آن کارمزد کارگزار و25/0% آن مربوط به تسهیلات سازمان بورس می باشد.و مرحله آخر دریافت گواهی سهام پس از انجام معامله ازكارگزار مربوطه است.[ 2 ]


- بهره گیری از فناوری اطلاعات در بازار بورس ایران

فناوری اطلاعات شاخه ای از فناوری است كه با استفاده از سخت افزار، نرم افزار و شبكه‌افزار مطالعه و كاربرد داده و پردازش آن را در زمینه های ذخیره سازی، دستكاری، انتقال،مدیریت،كنترل و داده آمایی خودكار امكانپزیر می سازد.گسترش و بكارگیری این فناوری نیازمند رویكردی راهبردی و مدیریتی در عرصه سازمانهای عمومی و خصوصی كشور می باشد. تربیت نیروهای متخصص كه ضمن آشنایی با اصول و كاربردهای فناوری نگرشی راهبردی و سیستمی به مقوله فناوری اطلاعات داشته باشند لازمه گسترش به كارگیری فناوری اطلاعات در عرصه اجتماع می باشد.یكی از كاربردهای فناوری اطلاعات داد و ستد الكترونیك سهام می باشدكه با توجه به فعالیت رو به گسترش بورس در كشورمان بسیار حائز اهمیت می‌باشد. 

داد و ستد الكترونیكی سهام در ایران در تاریخ 24/9/82توسط بانك توسعه صادرات به اجرا در آمد.

مراحل خرید و فروش اینترنتی سهام در بانك توسعه صادرات شامل افتتاح حساب نزد هریك از شعب بانك توسعه صادرات ایران، دریافت كد شناسایی و كلمه عبور از شعبه مربوطه و سپس اقدام از طریق سایت اینترنتی 

عملیات خرید می تواند كاملا غیر حضوری انجام گیرد و كارگزار پس از انجام عملیات درخواست شده توسط مشتری اطلاعیه الكترونیكی خرید را به آدرس پست الكترونیكی خریدار ارسال می كند.

برای فروش نیز در صورتی كه برگه های سهام متقاضی نزد كارگزاری مربوطه باشد وی می تواند با مراجعه به سایتwww.edbi.ir درخواست فروش را برای كارگزار ارسال نماید.بر این اساس كارگزاری پس از دریافت درخواست مربوطه به فروش سهام مورد نظر اقدام می نماید.

برای این منظورمتقاضی فرم الكترونیكی فروش سهام را پر كرده و درخواست خود را از طریق اینترنت ارسال می نماید.كارگزار پس از فروش سهام مبلغ مربوطه را به شماره حساب اعلام شده توسط مشتری واریز می نماید و اعلامیه فروش سهام به طور خودكار به آدرس پست الكترونیكی متقاضی ارسال می شود. [ ‌‌5 ]


امنیت اطلاعات 
بحث امنیت اطلاعات در داد و ستد الكترونیكی سهام بسیار حایز اهمیت است و سهامداران همواره در مورد حفظ اطلاعات محرمانه خود در زمینه داد و ستد نگرانی دارند.در ایران بانك توسعه صادرات با بهره گیری از "گواهینامه دیجیتال" بین المللی كانال انتقال اطلاعات مشتریان را از طریق رمزكردن، تصدیق اصالت و كدهای تصدیق پیام حفظ می‌كند و لذا مشتریان می توانند، براحتی با برقراری "ارتباط امن" و اطمینان از حفظ محرمانگی اطلاعات خود، از خدمات الکترونیکی بانک توسعه صادرات ایران، استفاده نمایند. [ ‌‌5 ]

SSL 

در بحث دادوستد الكترونیك مباحث زیر بسیار حائز اهمیت است :

- ارتباطات امن 

- محافظت از اطلاعات محرمانه 

- تعیین هویت وتصدیق اصالت موفقیت آمیز 

- ایجاد زیرساختهای امنیتی 

پروتكل[4] SSL جهت ایجاد امنیت و محرمانگی اطلاعات برروی اینترنت توسعه یافته است. این پروتكل که از تایید هویت سمت سرویس‌دهنده و سرویس‌گیرنده پشتیبانی می‌كند، امنیت و تمامیت كانال انتقال را با استفاده از رمزكردن، تصدیق اصالت و كدهای تصدیق پیام حفظ می‌كند. هنگامیکه مشتری بخواهد از طریق وب سایت بانک داد و ستد سهام را انجام دهد، نام کاربری و کلمه عبور او از طریق اینترنت و با استفاده از تکنولوژی SSL به سایت بانک ارسال میشود، پروتکل SSL قبل از اینکه اطلاعات شخصی مشتری از کامپیوتر او خارج شود آنها را رمزنگاری کرده تا این اطمینان برای مشتری حاصل شود که هنگام ارسال و دریافت اطلاعات هیچ شخص دیگری نمی تواند اطلاعات را خوانده و یا آنها را تغییر دهد. [ ‌‌5 ]

راهكارهای توسعه فناوری اطلاعات در بازار بورس ایران


نو پا بودن صنعت فناوری اطلاعات در ایران و وجود پتانسیل بسیار بالا از متخصصان و همچنین سازمانها و موسسات بزرگ اقتصادی در کشور زمینه مناسبی را برای توجه جدی به توسعه تخصص ها و زیرساختهای فناوری اطلاعات فراهم کرده است. با توجه به این موضوع که امروزه سلامت اقتصادی ملتها ارتباط مستقیمی با سطح مهارتهای آنها در فناوری اطلاعات و ارتباطات شناخته می شود لذا به جاست که با گسترش بستر های علمی و تحقیقاتی زمینه های فکری و فرهنگی توسعه فناوری اطلاعات را فراهم کنیم.. توسعه زیر ساختهای فناوری اطلاعات امری است که به مرور به وقوع خواهد پیوست و در این میان مسائلی چون توسعه آموزشی وتوسعه فرهنگی که هر دو از لوازم جوامع دانش مدار هستند جای توجه و تعمق بسیار دارند. فناوری اطلاعات به عنوان دانش و به عنوان صنعت از درجه کار آفرینی بالایی برخوردار است و در نتیجه بهره گیری مناسب و توسعه مدیریت شده آن در ایران می تواند اثرات سودمندی در پیکره اقتصادی کشور ما داشته باشد. [3]

بحث فرهنگ سازی در زمینه آشنایی سهامداران با روشهای نوین داد و ستد( داد و ستد الكترونیك) جایگاهی ویژه دارد.و به كار گیری و توجه به این روشها امری اجتناب ناپذیر و در خور توجه در جهت توسعه بازار سرمایه می باشدو این امكان پذیر نیست مگر با گسترش فرهنگ داد و ستد اینترنتی و اطمینان بخشیدن به سرمایه گذاران در رابطه با امنیت اطلاعات و اموالشان.

در این راستا بدون تردید اعمال هر گونه تغییر و نوآوری در روشها و مكانیزمهای اجرایی و عرضه خدمات جدید در بورس تهران مستلزم انجام بررسی های دقیق كارشناسانه می باشد لكن با توجه به مشاهدات و مقایسه اجمالی بین روشهای داد و ستد سهام در بورس تهران و سه بورس توكیو كره و سنگاپور پیشنهادات میشود با توجه به نقش حساس و تعیین كننده موسسات كارگزاری در بازارهای سرمایه و خدمات عدیده و ارزنده ای كه این گونه موسسات می توانند ارایه نمایند ضرورت دارد اقدامات جدی و پیگیر در جهت ایجاد و حمایت از این گونه موسسات در جهت كامپیوتریزه كردن سیستمهای معاملات والكترونیكی كردن كلیه فرایند داد و ستد بعمل آید چرا كه با بررسی موردی بورس های دنیا این نكته بر می اید كه اگر چه ایران در زمینه خرید و فروش سهامداران از طریق اینترنت گامهایی را برداشته است اما قسمت اعظم انجام معاملات ما دستی می باشد در صورتی كه امروزه خارج از بحث خرید و فروش از طریق اینترنت كلیه سیستمهای معاملات نیز كامپیوتری می باشد. در این راستا بحث مدیران مجرب جایگاه ویژه ای دارد. در زمینه مدیریت تردیدی نیست كه از نیروهای با تجربه و ارزنده ای برخورداریم لیكن با توجه به سرعت رشد اقتصادی كشور در بخش عمومی و خصوصی و ورود به زمینه های برخوردار از تكنولوژی روز و ضرورت رقابت در صحنه جهانی قطعا با مشكل مدیریت روبرو هستیم.هر چند سرمایه گذاری نسبتا بالایی ظرف سالهای اخیر در آموزش مدیران شده است لیكن پرورش مدیر امری تدریجی – تكاملی است و با شركت در یك دوره دو ساله و چند سمینار و با مطالعه چند كتاب و نشریه نمی توان این شكاف را پر كرد.

در زمینه رشد روشهای نوین در بازار سرمایه ایران نیز ما قطعا به مدیرانی روشن فكر و آشنا با فناوری روز ومباحث تكنولوژی اطلاعات نیازمندیم.چه خوب است به موازات مدیران ارشد سازمان بورس با تخصصهای بازرگانی،اقتصاد و حسابداری مدیران فناوری اطلاعات نیز فعالیت داشته باشند، جایگاهی كه تا به امروز در این سازمان نادیده انگاشته شده است.


با توجه به تحقیقات انجام شده پیشروی كند روند داد و ستد الكترونیك سهام در ایران را شاهد هستیم كه می تواند به دلایل عدم فرهنگ مناسب برای این شیوه دادو ستد، عدم اطمینان و اعتماد سرمایه گذاران به این شیوه داد و ستد و نهایتا ضعف مدیریت باشد كه به ترتیب پیشنهادات زیر ارائه میگردد.

1- فرهنگ سازی در زمینه خرید و فروش الكترونیكی سهام با ایجاد واحدی تحت عنوان اطلاع رسانی در رابطه با خرید و فروش الكترونیك سهام برای ارائه اطلاعات صحیح، دقیق و به روز به سرمایه گذاران در سازمان بورس و همچنین برگزاری كلاسهای آموزشی، انتشار بروشور، جزوه و سی دی های آموزشی در این زمینه.

2- اطمینان بخشیدن به سهامداران در زمینه تبعیت از استانداردهای روز، امنیت اطلاعات، حفظ هویت و مشخصات خریداران و تشریح سیستمهای امنیتی به كار رفته در سیستم معاملات.

3- فعالیت مدیران فن آوری اطلاعات به موازات دیگر مدیران ارشد سازمان و اجازه انجام اقدامات نو آورانه در این زمینه به آنها.

در آخر این نكته قابل ذكر است كه این سازمان بایستی گروهی آماده و مستعد برای بررسی شیوه های نوین و استفاده از فناوری روز در داد و ستد را به صورت متناوب به بورس های مطرح جهان اعزام دارد چرا كه گزارشات دقیق و كارشناسانه این افراد بی شك ما را در این مهم یاری خواهد داد.


برچسب ها: داد و ستد سنتی و الكترونیكی سهام ، فروش سهام ، خرید سهام ، سهام های پر ارزش ،
آخرین ویرایش: دوشنبه 23 دی 1392 00:34

پنجشنبه 16 شهریور 1396 05:58
Hello my family member! I wish to say that this post is awesome, great written and
include almost all important infos. I'd like to peer extra posts like this .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر